Ouderverstoting doet pijn. Wanneer u merkt dat uw kind langzaam bij u vandaan wordt geduwd — bewust of onbewust — voelt dat als een van de grootste verliezen die een ouder kan meemaken. Wij begrijpen hoe zwaar dit is en helpen u om de situatie te begrijpen én er effectief mee om te gaan.
Wat is ouderverstoting?
Ouderverstoting is een situatie waarin een kind één ouder steeds meer afwijst, zonder dat daar een objectieve reden voor is. Het kind neemt de negatieve gevoelens of het gedrag van de andere ouder over en kan uiteindelijk weigeren contact te hebben met de verstoten ouder.
Dit kan op twee manieren ontstaan:
- Bewust gestimuleerd door de andere ouder, die het kind actief negatief beïnvloedt
- Onbewust gestimuleerd, waarbij de ouder zelf niet beseft wat hij of zij doet
Ouderverstoting is niet hetzelfde als een kind dat een ouder afwijst vanwege werkelijk grensoverschrijdend gedrag. Psychologisch zijn dit twee totaal verschillende situaties, ook al ziet het er aan de buitenkant soms hetzelfde uit.
Wat is PAS syndroom?
PAS staat voor Parental Alienation Syndrome — het eindstadium van een proces van ouderverstoting. Dit concept werd geïntroduceerd door psychiater Richard Gardner.
Bij PAS is de hechting van een kind met beide ouders ernstig verstoord. Het kind ervaart pijn en ongemak bij de verstoten ouder, en voelt afwisselend onveiligheid en veiligheid bij de andere ouder. Dat is een serieuze, moeilijk omkeerbare situatie die vroeg ingrijpen vereist.
Belangrijk om te weten: Hoewel het begrip PAS wetenschappelijk omstreden blijft, is het onderliggende fenomeen — het systematisch beschadigen van de band tussen een kind en een ouder — psychologisch wél herkenbaar en aantoonbaar.
Bewuste en onbewuste stimulans van ouderverstoting
Niet iedere ouder die bijdraagt aan ouderverstoting, doet dit met opzet. Soms spelen onderliggende problemen een rol:
- Rouwverwerking: het verdriet om het einde van een relatie is zo groot dat een ouder het kind onbewust meeneemt in dat rouwproces. Het kind begint dan ook afscheid te nemen van de andere ouder.
- Persoonlijkheidsproblematiek: ouders met een narcistische persoonlijkheidsstoornis, een borderline-persoonlijkheid of onverwerkt (jeugd)trauma kunnen mechanismen vertonen die ouderverstoting onbewust in de hand werken.
Dit maakt de verantwoordelijkheid niet kleiner, maar het helpt te begrijpen hoe u constructief kunt handelen.
Jeugdbescherming en ouderverstoting
Voor medewerkers van jeugdbescherming en jeugdzorg is ouderverstoting notoir moeilijk te herkennen. Zij zien dat een kind zich bij de ene ouder prettig lijkt te voelen en bij de andere niet — maar de achterliggende oorzaak ontgaat hen vaak.
Een gedragsdeskundige met specifieke kennis van ouderverstoting is noodzakelijk om de situatie goed te beoordelen. Veniatis kan u adviseren over hoe u dit bespreekbaar maakt bij betrokken instanties.
Wat kunt u zelf doen bij ouderverstoting?
De neiging om de strijd aan te gaan en de andere ouder te beschuldigen is begrijpelijk, maar werkt averechts. Het versterkt het verstotingsproces. Wat wél werkt:
- Blijf rustig en consistent aanwezig voor uw kind, ook als het contact moeilijk is
- Documenteer wat er gebeurt — kalm en feitelijk
- Zoek professionele begeleiding zo vroeg mogelijk
- Schakel juridische ondersteuning in als uw omgangsrecht wordt belemmerd
Hoe eerder u handelt, hoe groter de kans dat de relatie met uw kind kan worden hersteld.
Hoe helpt Veniatis bij ouderverstoting?
Veniatis begeleidt ouders die te maken hebben met ouderverstoting bij:
- Het begrijpen van de dynamiek en wat er werkelijk speelt
- Het formuleren van de juiste stappen richting kind en (ex-)partner
- Communicatie met jeugdbescherming, scholen en andere betrokkenen
- Ondersteuning bij juridische procedures (omgangsregeling, gezag)
- Persoonlijke begeleiding om emotioneel overeind te blijven
Werkgebied: Borne, Twente, Overijssel en heel Nederland.
Meer informatie
Wij hebben een uitgebreide informatiefolder beschikbaar over ouderverstoting en PAS:
Download de folder: Ouderverstoting en PAS (PDF)Wanneer Veniatis kinderen begeleidt, gelden altijd de basisregels van onze dienstverlening. Wij stellen het belang van het kind altijd voorop.